Dochodzenie roszczeń odszkodowawczych w postępowaniu karnym

Poszkodowany w wypadku drogowym ma trzy drogi dochodzenia swoich roszczeń odszkodowawczych:

  • bezpośrednio od ubezpieczyciela z polisy OC posiadacza samochodu;

  • w postępowaniu cywilnym;

  • w ramach postępowania karnego,

Należy jednak podkrelić należy, że za szkodę powstałą z tytułu udziału w wypadku, należna jest tylko jedna rekompensata.

W niniejszym artykule omówiony zostanie ostatni z wymienionych wariantów, a więc egzekwowanie roszczeń z tytułu wypadku drogowego w postępowaniu karnym. W procesie karnym dochodzić można zarówno odszkodowania za szkodę, jak i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Szkoda obejmuje wartość utraconego lub zniszczonego mienia, koszty leczenia związanego z wypadkiem samochodowym, a także utracone korzyści, których pokrzywdzony nie uzyskał z powodu zdarzenia.

Krzywda rozumiana jest natomiast jako szkoda niemajątkowa (uszczerbek na zdrowiu, ujemne przeżycia psychiczne). Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2005 r. „na rozmiar krzywdy, a w konsekwencji wysokości zadośćuczynienia, składają się cierpienia fizyczne i psychiczne, których rodzaj, natężenie i czas trwania należy każdorazowo określić w okolicznościach konkretnej sprawy, przy czym niedopuszczalne jest mierzenie krzywdy wyłącznie stopniem uszczerbku na zdrowiu pokrzywdzonego” – (wyrok SN z dnia 28 czerwca 2005 r. I CK 7/2005, LexPolonica nr 1526282).

Decydując się na dochodzenie roszczeń na drodze karnej, poszkodowany według własnego wyboru może wytoczyć powództwo adhezyjne, określone w art. 62 k.p.k (pozew cywilny), lub złożyć wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody (art. art. 49 a k.p.k. w zw. z art. 46 k.k.).

Powództwo adhezyjne można wytoczyć do rozpoczęcia przewodu sądowego, tj. odczytania aktu oskarżenia na rozprawie głównej. W przypadku śmierci pokrzywdzonego, powództwo takie wytoczyć mogą osoby najbliższe. Warto zauważyć, że w ramach powództwa adhezyjnego można dochodzić zaspokojenia roszczenia wyłącznie od oskarżonego, nie można zatem pozwać ubezpieczyciela, co jest dopuszczalne w procesie cywilnym.

Istotne jest także to, że wystąpienie z powództwem adhezyjnym wyklucza możliwość jednoczesnego złożenia wniosku o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody. Natomiast w ramach powództwa cywilnego w procesie karnym możemy dochodzić zarówno odszkodowania pieniężnego z tytułu szkody majątkowej oraz zadośćuczynienia pieniężnego w związku z krzywdą – a więc roszczeń majątkowych, pod warunkiem jednak, że szkody te wynikają bezpośrednio z popełnionego przestępstwa.

Wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę pokrzywdzony (lub ewentualnie prokurator) może złożyć do zakończenia pierwszego przesłuchania pokrzywdzonego na rozprawie głównej. Nie ma konieczności jego szczegółowego uzasadniania, należy jednak wskazać żądaną kwotę i uzasadnić jej wysokość. Wskazana przez pokrzywdzonego kwota podlega oczywiście odpowiedniej weryfikacji sądu. Obowiązek naprawienia szkody może dotyczyć całej szkody lub jej części, o czym decyduje sąd na podstawie okoliczności konkretnej sprawy.

Warto przy tym zauważyć, że sąd zamiast wymienionych obowiązków może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, w wysokości do 100 000 zł. Uznać to należy za pewną „przewagę” wniosku o naprawienie szkody nad powództwem adhezyjnym, przy którym nie ma takiej możliwości. Alternatywa orzeczenia nawiązki, ma znaczenie szczególnie wówczas, gdy pojawią się wątpliwości dowodowe, co do wysokości szkody. Co istotne, na podstawie art. 415 § 4 k.p.k. sąd może orzec obowiązek naprawienia szkody z urzędu, czyli bez wniosku pokrzywdzonego, jeśli uzna to za stosowne.

W kontekście powództwa adhezyjnego oraz wniosku o naprawienie szkody, szczególnego podkreślenia wymaga fakt, iż warunkiem koniecznym ich merytorycznego rozstrzygnięcia jest wyrok skazujący wobec sprawcy wypadku drogowego. W związku z tym, w sytuacji gdyby oskarżony został uniewinniony lub postępowanie karne wobec niego zostałoby umorzone, wówczas sąd karny pozostawia powództwo cywilne lub w/w wniosek bez rozpoznania i wtedy pokrzywdzony może dochodzić roszczeń przed sądem cywilnym.

Autorzy: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: tel: 697 053 659 lub 22 629 00 36

e-mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii Modyfikacja wysokości świadczeń, Odszkodowanie, Postępowanie karne, Wszystkie artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Dochodzenie roszczeń odszkodowawczych w postępowaniu karnym

  1. Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Wasza prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *