Dostęp poszkodowanego w wypadku drogowym do akt sprawy karnej

W sytuacji, gdy przeciwko sprawcy wypadku drogowego wszczęto postępowanie karne, dla osoby poszkodowanej w wypadku, kwestią istotną może okazać się dostęp do akt sprawy tego postępowania, szczególnie w kontekście dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z ubezpieczenia OC.

Zastosowanie w tym przypadku znajdują przepisy Kodeksu postępowania karnego. W związku z tym, gdy sprawa znajduje się na etapie postępowania przygotowawczego, ofiara wypadku, korzystając ze statusu pokrzywdzonego, za zgodą organu prowadzącego postępowanie (Policja, prokurator) posiada prawo wglądu do akt sprawy i uzyskiwania kserokopii dokumentów.

Inaczej sytuacja przedstawia się na etapie postępowania sądowego. Wówczas omawiane uprawnienia zgodnie z art. 156 § 1 k.p.k. przysługują stronom postępowania (a więc oskarżonemu i oskarżycielowi publicznemu), podmiotowi określonemu w art. 416, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym, natomiast innym osobom zgody na wgląd do akt może udzilić prezes sądu.

Mając powyższe na uwadze trzeba dojść do konkluzji, iż jeśli poszkodowany w wypadku drogowym nie skorzysta z przysługującego mu uprawnienia i nie przyłączy się do postępowania karnego w charakterze oskarżyciela posiłkowego, utraci tym samym przysługujące mu z tego tytułu prawa w tym m.in. prawo wgądu do akt toczącego się postępowania. W takiej sytuacji jedynym sposobem na uzyskanie dostępu do dokumentcji sprawy zostaje złożenie stosownego wniosku do prezesa właściwego sądu. Pamiętać jednak należy, iż decyzja w tym przedmiocie jest uznaniowa. Warto więc, mieć na uwadze wskazane konsekwencje w sferze uprawnień procesowych przy podejmowaniu decyzji o odstąpieniu od udziału w postępowaniu jako oskarżyciel posiłkowy.

W tym miejscu można poruszyć jeszcze jedną kwestię, a mianowicie, jak wygląda procedura dostępu poszkodowanego do akt postępowania na etapie czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenia, a więc prowadzonej przeciwko sprawcy kolizji drogowej. W tej sytuacji stosuje się przepisy Kodesu postępowania w sprawach o wykroczenia, w którym niestety nie przewidziano możliwości udostępniania akt stronom (w tym poszkodowanemu) i zapoznawania się przez nie z materiałami sprawy  na tym stadium postępowania. Jest to możliwe dopiero w postępowaniu sądowym, czyli już po złożeniu wniosku o ukaranie.

W związku z powyższym należałoby poprzestać na stwierdzeniu, że w takich okolicznościach brak jest podstaw prawnych do przekazywania poszkodowanemu policyjnych notatek urzędowych  na temat zdarzenia. Ale czy napewno?

Kluczową rolę w tym zakresie odgrywa precedensowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 września 2012 r. (sygn. II SAB/Łd 73/12). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż : „notatki urządowe funkcjonariuszy Policji, protokoły z przesłuchań w sprawie o wykroczenie oraz wszelkie pisma urzędowe wychodzące z organu Policji wływające do niego w związku z prowadzoną sprawą o wykroczenie, posiadają walor informacji publicznej„.

Z powyższego wynika szereg istotnych konsekwencji. Przede wszystkim WSA wskazał, że Policja jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udostepniania danych, które mają charakter informacji publicznych, znajdujących się w ich posiadaniu, mających charakter informacji publicznych. Co więcej określono charakter spraw o wykroczenie jako publiczny, nie zaś indywidualny. Wreszcie zaznaczono, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest orgn, do którego skierowano przemiotowy wniosek.

W świetle powyższych stwierdzeń wynika, iż osoba poszkodowana może żądać od Policji udostępnienia informacji dotyczących powadzonego postępowania w sprawie o wykroczenie z art. 86 § 1 k.w., w trybie przewidzianym przez ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, składając w tym celu właściwy wniosek. Co istotne Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał ponadto odpowiednie instrumenty prawne służące wyegzekwowaniu tego uprawnienia. Stąd też, w wypadku odmowy udostępnienia lub braku odpowiedzi organu Policji na wystosowane żądanie odostępnienia akt z postępowania w sprawie o wykroczenie, wnioskodawca może wnieść do właściwego sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu, zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Warto przy tym zaznaczyć, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, bowiem kodeks postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do problematyki z tego zakresu.

Autorzy: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: tel: 697 053 659 lub 22 629 00 36

e-mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii Dowody i dokumenty, Postępowanie karne, Ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za szkodę, Wszystkie artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Dostęp poszkodowanego w wypadku drogowym do akt sprawy karnej

  1. Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Wasza prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *