Jak aktywnie uczestniczyć w postępowaniu karnym przeciwko sprawcy wypadku drogowego?

Jeżeli zostałeś poszkodowany w wypadku samochodowym, Policja, która jest organem właściwym do prowadzenia dochodzenia w sprawie spowodowania wypadku drogowego, ma obowiązek pouczyć Cię o przysługujących Ci prawach.

Funkcjonariusze Policji powinni wręczyć Ci pisemne pouczenie, na które składa się lista przepisów kodeksu postępowania karnego, regulujących zakres uprawnień i obowiązków osoby pokrzywdzonej (art. 49 – 52 k.p.k.).

Poruszając problematykę aktywnego uczestnictwa w postępowaniu karnym przeciwko sprawcy wypadku drogowego, należy rozważania podzielić na dwa etapy:

  • etap postępowania przygotowawczego

    oraz

  • etap postępowania sądowego

Etap postępowania przygotowawczego

Postępowanie przygotowawcze jest pierwszym etapem toczącej się sprawy. Po sporządzeniu dokumentacji i zebraniu materiału dowodowego z miejsca zdarzenia, funkcjonariusz Policji wszczyna dochodzenie.

Na tym etapie stronami postępowania są:

  • podejrzany, tzn. sprawca wypadku po postawieniu mu zarzutu popełnienia przestępstwa spowodowania wypadku drogowego,

  • pokrzywdzony, czyli osoba poszkodowana w wyniku wypadku, która doznała uszczerbku bądź rozstroju zdrowia, trwającego powyżej 7 dni.

Jako pokrzywdzony w świetle art. 315 k.p.k. masz prawo na etapie postępowania przygotowawczego składać wnioski w celu przeprowadzenia konkretnych czynności podczas dochodzenia. Dla przykładu może to być:

  • wniosek o przesłuchanie świadka wypadku drogowego,

  • wniosek o powołanie biegłego z zakresu wypadków drogowych,

  • wniosek o przeprowadzenie eksperymentu procesowego, mającego na celu ustalenie istotnych okoliczności wypadku drogowego.

Powinieneś wiedzieć, że jako osoba pokrzywdzona masz prawo do korzystania z pomocy pełnomocnika, którym może być adwokat lub radca prawny (art. 87 §1 k.p.k.). W przypadku, gdy z uwagi na swoją sytuację finansową nie możesz pozwolić sobie na pokrycie kosztów pomocy prawnej, możesz złożyć wniosek o przydzielenie pełnomocnika z urzędu (art.88 §1 k.p.k.).

Masz prawo zażądać dopuszczenia Cię do udziału w zawnioskowanej czynności. Pamiętaj także, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek poinformować Cię o terminie przeprowadzenia tej czynności. Policja nie może w takiej sytuacji odmówić dopuszczenia Cię do udziału w przeprowadzanej czynności.

Jeżeli jako osoba pokrzywdzona uczestniczysz w czynności dochodzenia, masz prawo do odpisu sporządzonego z niej protokołu. Masz także możliwość przeglądania akt sprawy (za zgodą prowadzącego postępowanie) oraz sporządzaniu z nich notatek i wykonywania kserokopii (art.156 §1 k.p.k.). W przypadku odmowy dostępu do akt przysługuje Ci zażalenie na podstawie art. 159 k.p.k.

Jeśli w sprawie został powołany biegły z zakresu wypadków drogowych, na podstawie art. 318 k.p.k. zostaniesz powiadomiony o dopuszczeniu dowodu z jego opinii. Będziesz również miał możliwość zapoznania się z treścią opinii oraz wzięcia udziału w przesłuchaniu biegłego.

Po przeprowadzeniu wszystkich czynności w dochodzeniu, funkcjonariusz Policji:

  • przekazuje akta postępowania prokuratorowi nadzorującemu, który sporządzi akt oskarżenia,

    albo

  • umorzy postępowanie karne.

Po wysłaniu przez prokuratora aktu oskarżenia do właściwego Sądu, kończy się etap postępowania przygotowawczego sprawy.

W razie umorzenia przez Policję postępowania karnego na podstawie jednej z przesłanek art. 17 k.p.k.. masz prawo do złożenia zażalenia na podstawie art. 306 k.p.k., w którym powinieneś opisać, dlaczego nie zgadzasz się z z takim rozstrzygnięciem.

Etap postępowania sądowego

Etap postępowania sądowego rozpoczyna się z chwilą wpłynięcia do Sądu aktu oskarżenia przeciwko sprawcy wypadku drogowego i zarejestrowania sprawy, tzn. nadaniu jej sygnatury sądowej.

Na tym etapie stronami postępowania są:

  • oskarżyciel publiczny, czyli prokurator

    oraz

  • oskarżony, czyli sprawca wypadku drogowego.

W związku z powyższym jako pokrzywdzony nie jesteś już stroną na etapie postępowania sądowego. Aby aktywnie uczestniczyć w sprawie, powinieneś złożyć przed Sądem oświadczenie, iż będziesz działać w charakterze oskarżyciela posiłkowego (na podstawie art. 53 k.p.k.). Masz na to czas do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, czyli do momentu odczytania aktu oskarżenia na pierwszej rozprawie.

Działając jako oskarżyciel posiłkowy:

  • stajesz się stroną postępowania,

  • Sąd ma obowiązek zawiadamiać Cię o wszystkich terminach rozpraw oraz doręczać korespondencję na takiej samej zasadzie jak prokuratorowi i oskarżonemu,

  • masz prawo do składania wniosków dowodowych,

  • na rozprawie zajmujesz miejsce obok oskarżyciela publicznego,

  • masz prawo zadawania pytań osobom przesłuchiwanym,

  • posiadasz dostęp do akt postępowania,

  • masz prawo do wniesienia apelacji od wyroku I instancji.

Jeżeli jesteś osobą pokrzywdzoną przestępstwem spowodowania wypadku drogowego i działasz w charakterze oskarżyciela posiłkowego, masz także prawo do złożenia na podstawie art. 46 §1 k.k. wniosku o nałożenie na oskarżonego obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w całości lub w części lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Zgodnie zaś z art. 107 §1 i 2, Sąd, który orzekał co do obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, na Twoje żądanie nada orzeczeniu klauzulę wykonalności, co przyspieszy egzekucję zasądzonych na Twoją rzecz środków.

Na koniec warto podkreślić, iż: „Korzystanie przez sprawcę przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów nie wyłącza ani nakazu orzeczenia obowiązku naprawienia szkody (art.46 §1 k.k.), ani możliwości orzeczenia – zamiast tego obowiązku – nawiązki określonej w art. 46 §2 k.k.” (Uchwała SN z dnia 20 czerwca 2000r., sygn. akt I KZP 40/2000).

Autorzy: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Małgorzata Fil

kontakt: tel: 697 053 659 lub 22 629 00 36

e-mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii Dowody i dokumenty, Postępowanie karne, Ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za szkodę, Wszystkie artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

7 odpowiedzi na „Jak aktywnie uczestniczyć w postępowaniu karnym przeciwko sprawcy wypadku drogowego?

  1. admin pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu.Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Wasza prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.
    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

  2. Monika pisze:

    Witam, (tak w skrócie)
    kilka dni temu miałam kolizję, facet wjechał w moje auto. Zadzwoniłam na policję, przyjechali. Stan techniczny samochodu sprawcy pozostawia wiele do życzeń. Policja jednoznacznie orzekła go winnym. Sprawca odmówił przyjęcia mandatu. Policja skierowała sprawę do sądu, robiąc wszystkie pomiary, przesłuchując mnie i świadka, który jechał ze mną.

    I teraz proszę mi powiedzieć co dalej? Przyjechał rzeczoznawca po tym jak zgłosiłam sprawę do ubezpieczalni sprawcy.
    Czy mam składać wniosek jako oskarżyciel posiłkowy? Czy jest pewne to, że w sądzie również sprawca zostanie uznany jako winny ?
    A czy jest możliwe mimo zdjęć, dokumentacji, notki policji i mojego świadka, że policja uzna kogo innego za winnego ? Bądź też uzna winę po połowie ?

    Bardzo proszę o pomoc!

    • Witam, w opisanej przez Panią sytuacji najprawdopodobniej w sądzie zostanie uznana wina drugiego kierowcy. Nie mogę powiedzieć, że tak się wydarzy na pewno, gdyż Sądy mają pełną swobodę orzekania, a ja nie znam akt sprawy, ale z Pani opisu wynika, że jego wina powinna zostać potwierdzona.

      Nie musi Pani uczestniczyć w sprawie jako oskarżyciel posiłkowy, gdyż prokuratura doprowadzi sprawę do końca, jednak jeżeli zgłosi się Pani jako oskarżyciel posiłkowy, – wystarczy przekazać taką informację prokuratorowi – będzie Pani na bieżąco informowana o kolejnych czynnościach w sprawie.

      Jeżeli chodzi o wypłatę odszkodowania to zakład ubezpieczeń sprawcy ma prawo wstrzymać się z wypłatą do czasu wydania przez Sąd prawomocnego wyroku, jednak jeżeli uzna okoliczności sprawy za jednoznacznie wskazujące na winę tego kierowcy to powinien wypłacić odszkodowanie od razu.

  3. Włodzimierz Chybiński pisze:

    Syn mój – student został potrącony na pasach jakieś 3 tygodnie temu. Policja była na miejscu zdarzenia. Do tej pory syn nie został przesłuchany jako poszkodowany i nie dostał żadnej informacji od policji. Ponieważ syn chce złożyć dokumenty do ubezpieczyciela poprosił aby policja dała mu protokół. Policja odmówiła zasłaniając się ochroną danych osobowych. Ponieważ syn ma prawo wglądu do akt sprawy i może się zapoznać z e zgromadzonymi materiałami to czy działanie policji jest właściwe i co może zrobić syn w tym przypadku?

    • Szanowny Pani,

      syn jako osoba poszkodowana ma pełny wgląd do akt karnych i aby złożyć wniosek o odszkodowanie powinien wystąpić do Policji na piśmie z wnioskiem o wydanie notatki urzędowej z miejsca zdarzenia.
      Jeeli Policja odmawia udzielenia mu wglądu w akta to znaczy, że najprawdopodobniej rozważa możliwość uznania, że syn wtargnął bezpośrednio przed nadjeżdżający samochód i co z tego wynika jest wyłącznie winnym spowodowania wypadku.

  4. Wojciech pisze:

    Witam.

    Jestem osobą poszkodowaną w wypadku samochodowym i apropo`s stwierdzenia w artykule :
    „Jeżeli jesteś osobą pokrzywdzoną przestępstwem spowodowania wypadku drogowego i działasz w charakterze oskarżyciela posiłkowego, masz także prawo do złożenia na podstawie art. 46 §1 k.k. wniosku o nałożenie na oskarżonego obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w całości lub w części lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.”

    Czy mogę złożyć taki wniosek do Sądu o zasądzenie mi zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, ale nie decydując się na bycie oskarżycielem posiłkowym ?

    Dziękuje i proszę o odpowiedź

    • Adwokat Mariusz Stelmaszczyk pisze:

      Witam, może Pan złożyć wniosek o orzeczenie przez Sąd wobec oskarżonego obowiązku naprawienia poniesionej przez Pana szkody na podstawie art.46 par. 1 k.k. jako pokrzywdzony, również wówczas, gdy nie wstąpi Pan w rolę oskarżyciela posiłkowego. To uprawnienie z art.46 par. 1 k.k. – uprawnienie do żądania nałożenia na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody przysługuje pokrzywdzonemu, niezależnie czy działa jako oskarżyciel posiłkowy czy nie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *