Odszkodowanie na rzecz najbliższej rodziny osoby zmarłej na skutek wypadku drogowego

Podstawą do dochodzenia odszkodowania od zakładu ubezpieczeń przez rodzinę osoby zmarłej w wyniku wypadku drogowego stanowi art. 446 § 3 kodeksu cywilnego zgodnie z którym: Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.

W świetle powyższego przepisu odszkodowanie należy się rodzinie tylko w wypadku znacznego pogorszenia się ich sytuacji życiowej. Przez pogorszenie się sytuacji życiowej rodziny należy rozumieć zarówno pogorszenie się sytuacji materialnej, np. utrata głównego źródła dochodu rodziny, jak i niematerialnej, np.:

  • pogorszenie się zdrowia psychicznego członków rodziny;

  • brak wsparcia w wychowywaniu dzieci;

  • brak wsparcia przy wykonywaniu codziennych obowiązków związanych z utrzymaniem domu i funkcjonowaniem rodziny itp.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym:

  • 446 § 3 k.c. nie ogranicza się tylko do szkód mających choć częściowo charakter materialny. Mogą bowiem istnieć szkody, które w ogóle nie mają charakteru materialnego, lecz stanowią obiektywne pogorszenie sytuacji życiowej. Dlatego przewidziane w art. 446 § 3 k.c. pogorszenie sytuacji życiowej zachodzi zarówno wtedy, gdy szkody spowodowane przez śmierć osoby najbliższej mają w pewnym stopniu charakter materialny, wykraczający poza ramy art. 446 § 1 i 2 k.c. jak i wówczas, gdy szkody te charakteru materialnego wprawdzie nie mają, lecz polegają na obiektywnym pogorszeniu pozycji życiowej danej osoby w świecie zewnętrznym. – Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2010 roku, sygn. akt I PK 88/10;

  • Zwrot „znaczne pogorszenia sytuacji życiowej” należy odczytywać nie tylko w materialnym aspekcie zmienionej sytuacji bliskiego członka rodziny zmarłego, ale w szerszym kontekście, uwzględniającym przesłanki pozaekonomiczne określające tę sytuację. Do tych ostatnich niewątpliwie zaliczyć należy utratę oczekiwania przez osobę poszkodowaną na pomoc i wsparcie członka rodziny, których mogła ona zasadnie spodziewać się w chwilach wymagających takich zachowań. Dlatego też wszystkie te okoliczności muszą być brane pod uwagę przy określaniu należnego uprawnionemu „stosownego odszkodowania”. Prawidłowa wykładnia pojęcia „stosowne odszkodowanie” powinna uwzględniać nie tylko okoliczności konkretnej sprawy, ale także realną wartość ekonomiczną. Musi ono wyrażać się sumą wymierną, stanowiącą adekwatne przysporzenie dla uprawnionego, a zarazem uwzględniającą ocenę większości rozsądnie myślących ludzi. – Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2008 roku, sygn. akt V CSK 544/07;

  • Znaczne pogorszenie sytuacji życiowej uprawnionego w rozumieniu art. 446 § 3 k.c. zależne jest od rozmiarów ujemnych następstw o charakterze majątkowym, a także zmian w sferze dóbr niematerialnych uprawnionego wywołanych przez śmierć osoby bliskiej, już istniejących oraz dających się przewidzieć w przyszłości na podstawie zasad doświadczenia życiowego. Jego ocena powinna być oparta na szczegółowej analizie sytuacji osoby uprawnionej z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, które mają wpływ na jej warunki i trudności życiowe, stan zdrowia (w tym jego ewentualne pogorszenie wywołane śmiercią osoby najbliższej) wiek, stosunki rodzinne i majątkowe, a w odniesieniu do małoletnich dzieci dodatkowo wpływają na warunki wychowawcze i na jej porównaniu z sytuacją, w jakiej znalazłby się uprawniony, gdyby nie śmierć osoby bliskiej – Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2008 roku, sygn. akt III CSK 143/08.

Jak wynika z przedstawionego powyżej orzecznictwa Sądu Najwyższego wysokość odszkodowania jest ustalana na podstawie zróżnicowanych kryteriów dopasowanych indywidualnie do osoby ubiegającej się o przyznanie odszkodowania.

Do najczęściej stosowanych kryteriów ustalenia wysokości odszkodowania należą:

  • stopień krzywdy spowodowany śmiercią poszkodowanego;

  • stopień pokrewieństwa z poszkodowanym;

  • wpływ śmierci na funkcjonowanie rodziny poszkodowanego;

  • długotrwałość cierpienia po śmierci poszkodowanego;

  • wiek osoby uprawnionej do otrzymania zadośćuczynienia;

  • funkcja, jaką zmarły pełnił w rodzinie.

W przypadku ustalania wysokości należnego odszkodowania wobec rodziców zmarłego dziecka najważniejsze kryteria ulegają zmianie i w pierwszej kolejności zalicza się:

  • utratę możliwości uczestniczenia w rozwoju swojego dziecka;

  • nagłe zerwanie więzi rodziców z dzieckiem;

  • wiek dziecka;

  • ilość i wiek pozostałych dzieci.

W ramach odszkodowania za śmierć członka najbliższej rodziny można się również ubiegać o rentę alimentacyjną. Renta alimentacyjna jest wypłacana przez ubezpieczyciela sprawcy na rzecz osób związanych z poszkodowanym. Przysługuje ona osobom wobec których zmarły miał obowiązek alimentacyjny tj. dzieci, małżonek oraz osoby, którym poszkodowany we własnym zakresie wypłacał określone środki na życie.

Wysokość i okres wypłaty renty alimentacyjnej określa się przy uwzględnieniu możliwości zarobkowych zmarłego członka rodziny oraz uzasadnionych potrzeb osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania.

Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za doznane krzywdy związane ze śmiercią osoby najbliższej wynika natomiast z art. 446 § 4 kodeksu cywilnego i zostanie dokładne opisana w kolejnych artykułach.

kontakt: tel: 697 053 659 lub 22 629 00 36

e-mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii Definicje, Modyfikacja wysokości świadczeń, Odszkodowanie, Wszystkie artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Odszkodowanie na rzecz najbliższej rodziny osoby zmarłej na skutek wypadku drogowego

  1. Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Wasza prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *