Zadośćuczynienie na rzecz członków najbliższej rodziny zmarłego wskutek wypadku drogowego

Podstawę dochodzenia zadośćuczynienia po śmierci poszkodowanego przez członków jego najbliższej rodziny stanowi art. 446 § 4 kodeksu cywilnego zgodnie, z którym: „Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.”

Zadośćuczynienie z art. 446 § 4 kodeksu cywilnego, należy kwalifikować jako podstawowe świadczenie, którego celem jest kompensata powstałej krzywdy, tzn. szkody o charakterze niemajątkowym po stronie najbliższych członków rodziny zmarłego poszkodowanego. Zadośćuczynienie jest świadczeniem:

 

  • jednorazowym, gdyż obejmuje wszystkie elementy krzywdy łącznie z tymi, które mogą ujawnić się w przyszłości;

  • które ma złagodzić cierpienia po utracie osoby najbliższej, gdyż jego celem jest wyrównanie uszczerbków o charakterze niematerialnym wynikających z doznanej krzywdy;

  • należącym się wyłącznie uprawnionemu najbliższym członkom rodziny zmarłego poszkodowanego, gdyż jest ściśle związane z osobą uprawnionego. Wygasa wraz ze śmiercią osoby najbliższej, nie wchodząc do spadku po niej;

  • uznaniowym, gdyż sąd orzekający ma pełną swobodę w przyznaniu i określeniu jego wysokości.

Przesłanki jakie muszą zostać spełnione, by dochodzić od zakładu ubezpieczeń wypłaty zadośćuczynienia to:

  • doznanie szkody niemajątkowej tzw. krzywdy, która utożsamiana jest z negatywnymi przeżyciami w sferze psychicznej członka najbliższej rodziny osoby zmarłej;

  • związek przyczynowy pomiędzy śmiercią osoby najbliższej, a doznaną w jej wyniku krzywdą;

  • odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń za wypłatę roszczeń z tytułu śmierci osoby najbliższej.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego, z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt IV CSK 416/11: „Zadośćuczynienie przewidziane w art. 446 § 4 k.c. nie jest zależne od pogorszenia sytuacji materialnej osoby uprawnionej i poniesienia szkody majątkowej, a jego celem jest kompensacja doznanej krzywdy, a więc złagodzenie cierpienia psychicznego wywołanego śmiercią osoby najbliższej i pomoc pokrzywdzonemu w dostosowaniu się do zmienionej w związku z tym jego sytuacji życiowej.”

Jak zostało wskazane powyżej celem zadośćuczynienia jest wyrównanie uszczerbków o charakterze niematerialnym związanych z doznaną krzywdą, a jego przyznanie i ustalenie wysokości ma charakter uznaniowy. Z tego względu niezwykle istotną kwestią jest przyjęcie kryteriów, które pomogą w określaniu wysokości zadośćuczynienia należnego dla najbliższych członków rodziny.

Do najważniejszych kryteriów mających wpływ na wysokość zadośćuczynienia należy zaliczyć:

  • długotrwałość cierpień i bólu po śmierci osoby najbliższej;

  • cierpienia natury moralnej, poczucie osamotnienia i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej;

  • poczucie bezradności życiowej, samotności i strach przed samotnością w przyszłości;

  • wiek uprawnionego do zadośćuczynienia;

  • silne przeżywanie żałoby po zmarłym;

  • niemożność realizacji planów na przyszłość;

  • konieczność układania sobie życia od nowa;

  • pozbawienie rodzinnego lub małżeńskiego wsparcia;

  • konieczność samodzielnego wychowania dzieci oraz związane z tym problemy psychiczne;

  • niemożność wykonywania pracy, osłabienie aktywności życiowej ze względu na stan psychiczny po śmierci małżonka;

  • stopień pokrewieństwa, bliskości, zażyłości i przyjaźni pomiędzy uprawnionym, a zmarłym;

  • rola zmarłego jaką pełnił w rodzinie np. ukochana babcia, ojciec scalający całą rodzinę itp.

Analiza pierwszych zapadłych orzeczeń kształtujących wysokość zadośćuczynień z art. 446 § 4 k.c. pozwala obecnie przyjąć, iż wysokość zadośćuczynień dla najbliższych członków rodziny oscyluje na poziomie do 100 000 zł.

Po stronie branży ubezpieczeniowej natomiast wysokość przyznawanych zadośćuczynień oscyluje na poziomie do 20 000 zł czyli, zdecydowanie niższym niż na drodze postępowania sądowego, co patrząc z punktu widzenia poszkodowanych absolutnie nie powinno mieć miejsca.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego, z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt IV CSK 374/13: „Zadośćuczynienie przyznawane na podstawie art. 446 § 4 KC jest odzwierciedleniem w formie pieniężnej rozmiaru krzywdy, która nie zależy od statusu materialnego pokrzywdzonego. Jedynie zatem rozmiar zadośćuczynienia może być odnoszony do stopy życiowej społeczeństwa, która pośrednio może rzutować na jego umiarkowany wymiar i to w zasadzie bez względu na status społeczny i materialny pokrzywdzonego. Przesłanka „przeciętnej stopy życiowej” społeczeństwa ma więc charakter uzupełniający i ogranicza wysokość zadośćuczynienia, tak by jego przyznanie nie prowadziło do wzbogacenia osoby uprawnionej, nie może jednak pozbawiać zadośćuczynienia jego zasadniczej funkcji kompensacyjnej i eliminować innych czynników kształtujących jego rozmiar.”

Jak widać na chwilę obecną nie ma jednolitego stanowiska odnośnie wysokości kwot zadośćuczynienia dla członków najbliższej rodziny osoby zmarłej w wypadku drogowym. Zgodnie z poglądami przedstawicieli środowiska ubezpieczeniowego ze szczególnym uwzględnieniem Rzecznika Ubezpieczonych kwota bazowa zadośćuczynienia powinna być określona na odpowiednio wysokim poziomie, tzn. w obecnej rzeczywistości i otoczeniu w granicach pomiędzy 100.000 – 200.000 zł, a następnie korygowana w oparciu o istotne dla rozmiaru indywidualnej krzywdy czynniki.

Przyjęcie takich kierunków rozwiązań systemowych znajduje również uzasadnienie w utrwalonej judykaturze, która wskazuje, iż zadośćuczynienie musi mieć wysokość odczuwalną w taki sposób, aby w mniemaniu poszkodowanego, szkoda została naprawiona, a w związku z tym wywołała pewne odczucie sprawiedliwości, dlatego też powinna być odpowiednio wysoka.

kontakt: tel: 697 053 659 lub 22 629 00 36

e-mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

 

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii Definicje, Postępowanie przed zakładem ubezpieczeń, Wszystkie artykuły, Zadośćuczynienie. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Zadośćuczynienie na rzecz członków najbliższej rodziny zmarłego wskutek wypadku drogowego

  1. Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Wasza prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *